Mateusz Damięcki, Krystyna Janda, Janusz Gajos,
Daniel Olbrychski, Karolina Gruszka, Maciej Stuhr,
Marcin Dorociński, Krzysztof Globisz i Borys Szyc
w ekranizacji powieści Stefana Żeromskiego
uhonorowanej trzema nagrodami na
Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
SZKLANE DOMY
Wydane w 1924 roku Przedwiośnie jest jedną z najgłośniejszych powieści Stefana Żeromskiego, pisarza i publicysty nazywanego sumieniem polskiej literatury, kandydata do literackiej Nagrody Nobla w latach 20. ubiegłego wieku. Opowiadającą o pierwszych latach niepodległej Polski książkę już w 1928 roku na duży przeniósł Henryk Szaro. W 2001 roku do reżyserii serialu i powrócił Filip Bajon.
Akcja serialu Przedwiośnie rozpoczyna się w Baku, największym mieście Azerbejdżanu, w którym wraz z rodzicami mieszka Cezary Baryka. Mimo, iż jest synem Polaków praktycznie nie zna swojej ojczyzny. Polska kojarzy mu się jedynie z opowieściami matki, mieszkanki Siedlec, wiecznie tęskniącej za krajem oraz niewielką książeczką, w której opisane zostały heroiczne czyny polskich powstańców.
Kiedy wybucha I Wojna Światowa ojciec Cezarego zostaje powołany do wojska. Wkrótce w Baku wybucha rewolucja. Cezary jest początkowo zafascynowany jej hasłami i ideałami, jednak bardzo szybko przekonuje się, że nic się za nimi nie kryje. W Baku dochodzi do coraz częstszych konfliktów na tle narodowościowym, w które wplątany zostaje również Cezary. Cudem uratowany odnajduje ojca. Wraz z nim decyduje się na wyjazd z Baku do Polski, kraju, który do tej pory znał jedynie z opowieści rodziców.
Po przyjeździe do Warszawy Cezary rozpoczyna studia na Uniwersytecie, a kiedy wybucha wojna polsko-bolszewicka zaciąga się do armii...
Przedwiośnie to wielowątkowa opowieść o człowieku, którego młodość - zgodnie z chińską klątwą - przypadła na ciężkie czasy. Cezarego Barykę poznajemy jako rozpuszczonego nastolatka. Jednak wydarzenia, których stanie się świadkiem i uczestnikiem sprawią, że znajdzie wreszcie swoją tożsamość i miejsce na ziemi.
Realizacji powieści Żeromskiego na dużym ekranie podjął się Filip Bajon, jeden z najbardziej cenionych polskich reżyserów, autor tak głośnych produkcji jak Aria dla atlety (1979). Limuzyna Daimler-Benz (1981), Magnat (1986), czy Poznań 56 (1996).
Do pracy przy serialu Bajon zaprosił największe gwiazdy rodzimego kina. W postać Cezarego Baryki wcielił się Mateusz Damięcki, wtedy jeszcze student warszawskiej Akademii Teatralnej. Obok niego w Przedwiośniu wystąpili m.in.: Krystyna Janda (matka Cezarego), Janusz Gajos (ojciec Cezarego), Daniel Olbrychski (Szymon Gajowiec), Karolina Gruszka (Wanda Okszyńska), Maciej Stuhr (Hipolit Wielosławski), Marcin Dorociński (Anotni Lulek), Borys Szyc (Buławnik), Danuta Szaflarska (ciotka Aniela), Piotr Gąsowski (ksiądz Nastek), Krzysztof Globisz (Władysław Barwicki), Wojciech Siemion (Maciejunio) i Jan Nowicki (Leon Skalnicki).
Dużych nazwisk nie zabrakło również w ekipie filmowej. Autorem zdjęć do Przedwiośnia jest Bartosz Prokopowicz, jeden z najlepszych polskich operatorów, laureat nagrody na FPFF w Gdyni za zdjęcia do filmu Komornik Feliksa Falka. Scenografię zaprojektowała zdobywczyni Orła - Polskiej Nagrody Filmowej Anna Wunderlich, muzykę skomponował Michał Lorenc, laureat wielu prestiżowych nagród w tym Złotej Kaczki, nagród FPFF w Gdyni oraz Czeskiego Lwa.
Produkcja Przedwiośnia pochłonęła ponad 20 mln złotych. Premiera filmu odbyła się 26 lutego 2001 roku w Warszawie. W tym samym roku obraz zdobył trzy nagrody na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni w kategoriach: najlepsza muzyka (Michał Lorenc), najlepsza scenografia (Anna Wunderlich) oraz najlepsze kostiumy (Małgorzata Braszka). Premiera serialu odbyła się na antenie TVP w marcu 2003 roku.
 WYDANIE DVD
Wyjątkowe, 3-płytowe wydanie DVD serialu Przedwiośnie już w sklepach!
Na płytach DVD obok 6 odcinków serialu znajdą się również wyjątkowe dodatki specjalne:
- MAKING OF Idzie Przedwiośnie: Od Baku w Azerbejdżanie, poprzez Plac Czerwony w Moskwie do plenerów Kielecczyzny i szturmu na Belweder - kulisy powstawania Przedwiośnia
- IDZIE PRZEDWIOŚNIE
- PRZEŻYĆ PRZEDWIOŚNIE: Być Baryką - opowieść Mateusza Damięckiego o jego roli w Przedwiośniu
- SEN FILIPA: Sen czy jawa? Żart czy rzeczywistość? Filip Bajon w chwili przerwy na planie
- TAJEMNICA LAURY: Scena balu w Odolanach i jej niecodzienny gość - kto kryje się za postacią Laury?
- ZWIASTUN FILMOWY
JAK POWSTAWAŁY FILM i SERIAL PRZEDWIOŚNIE
Prace na planie superprodukcji Filipa Bajona rozpoczęły się 18 lipca 2000 roku w Ludyni pod Kielcami. Zdjęcia trwały 75 dni i były realizowane m.in. w Warszawie, Szczęśliwicach, Piotrkowie Trybunalskim, Moskwie, Baku oraz znajdującej się w Azerbejdżanie pustyni Gobustan.
Ostatni klaps na planie Przedwiośnia padł 22 listopada 2000 roku w Łazienkach Królewskich w Warszawie. W roli klapsera wystąpił ówczesny premier RP, Jerzy Buzek.
Podczas 75 dni zdjęciowych:
- zużyto 51,3 km taśmy filmowej
- przez plan przewinęło się 5213 statystów, 430 konie oraz 300 aktorów
- padło 2001 klapsów
- ekipa odwiedziła 145 obiektów zdjęciowych
- wykorzystano 3370 kostiumów i 3600 rekwizytów
Przy kręceniu niektórych scen korzystano z nowoczesnego "kranu", czyli specjalnego ramienia dźwigu ze zdalnie sterowaną kamerą o rekordowej długości 22 metrów, obsługiwanego przez 5 osób. W scenie "krajobrazu po bitwie polsko-bolszewickiej" wzięli udział ułani ze Stowarzyszenia im. 11 Pułku Ułanów Legionowych, którzy jako jedyni w Polsce potrafią w pełnym galopie przejść pod koniem.
Nieistniejące już fragmenty przedwojennej Warszawy zrekonstruowano w oparciu o stare zdjęcia i filmy znajdujące się w zbiorach Biblioteki Narodowej. Zabytkowe samochody, którymi jeździli bohaterowie Przedwiośnia zostały sprowadzone z Muzeum Motoryzacji w Otrębusach.
PRZEDWIOŚNIE PO RAZ PIERWSZY
Pierwsza ekranizacja Przedwiośnia została zrealizowana w 1928 roku przez Henryka Szaro na podstawie scenariusza autorstwa dwóch uznanych pisarzy Andrzeja Struga i Anatola Sterna. W roli Cezarego Baryki wystąpił Zbigniew Sawan. Obok niego na ekranie pojawili się m.in. Stefan Jaracz w roli ojca, Tekla Trapszo w roli matki oraz Maria Gorczyńska (Laura), Maria Modzelewska (Karolina), Jaga Boryta (Wanda) i Bolesław Mierzejewski (Hipolit).
Niestety, do naszych czasów nie zachowała się żadna kopia filmu, nie możemy więc ocenić jego wartości artystycznych. Wiemy jedynie, że fabuła Przedwiośnia z roku 1928 koncentrowała się głównie na sercowych perypetiach Cezarego z okresu jego bytności w Nawłoci, co nie spodobało się części ówczesnych krytyków. |
|
